Hëna: tri të papritura dhe një ditar pranë dritares

Një mbrëmje Hëna duket si një hark i hollë; një tjetër, si një rreth i ndritshëm. Para se ta emërtoni fazën, provoni një pyetje më të thjeshtë: “Çfarë po shohim sonte?” Për ta nisur këtë bisedë nuk duhet teleskop. Mjafton një pamje e lirë nga qielli dhe dëshira për ta krahasuar atë me një mbrëmje tjetër.

Tri gjëra që e ndryshojnë mënyrën si e shohim

• Hëna nuk e prodhon vetë dritën që shohim. Ajo pasqyron dritën e Diellit. Prandaj forma e pjesës së ndriçuar që shohim nga Toka ndryshon gjatë ciklit të saj.
• Në përgjithësi shohim të njëjtën anë të Hënës: ajo rrotullohet rreth vetes me të njëjtin ritëm me të cilin sillet rreth Tokës.
• Njollat e errëta që duken si “dete” nuk janë ujë. Janë fusha të mëdha shkëmbi vullkanik, të formuara nga lava që është ftohur. Emri i vjetër ka mbetur, edhe pse pamja të gënjen.

Bëjeni: katër takime me qiellin

Ndani një fletë në katër kuti dhe vizatoni nga një rreth në secilën. Në katër mbrëmje të ndryshme, kur Hëna shihet, dilni bashkë në një vend të sigurt ose shikoni nga dritarja. Shënoni datën dhe orën. Ngjyrosni pjesën që ju duket e errët dhe lini të bardhë pjesën e ndriçuar. Nëse ka re ose nuk e gjeni Hënën, shënojeni edhe këtë: ditari ruan atë që vëzhguat, jo atë që mendoni se duhej të shihnit.

Pastaj krahasoni vizatimet. Cila pjesë ndryshoi? A dalloni të njëjtat njolla? Jepini secilit anëtar të familjes mundësinë të bëjë një pyetje për kërkimin tjetër. Nuk ka nevojë që vizatimet të duken njësoj: secili është një shënim nga këndvështrimi i vet.

Fotografia: Hëna e fotografuar nga anija Galileo më 7 dhjetor 1992. Ngjyrat janë përforcuar në imazhin shkencor; nuk paraqesin saktësisht pamjen me sy. Kredit: NASA/JPL/USGS.